84 yaşındaki Fedime teyzenin Refahiye’nin Cengerli köyünde dokuduğu kilimler, 2025’te coğrafi işaret alarak tescillendi. Anadolu’nun dokuma geleneği, yörük kültürüyle harmanlanarak yaşatılıyor.
Erzincan’ın Refahiye ilçesine bağlı Cengerli köyünde doğan ve ömrünü geleneksel dokuma sanatına adayan 84 yaşındaki Fedime teyzenin ilmek ilmek ördüğü kilimler, 2025 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendi. Cengerli Kilimi, bu tescille yalnızca bir el sanatından ibaret olmaktan çıkıp Türkiye’nin kültürel hazineleri arasında yerini aldı.
Dağların eteklerinde mütevazı bir evde yaşayan Fedime teyze, yörük geleneğinin yaşayan son temsilcilerinden biri olarak, yıllardır geleneksel yöntemlerle kilim dokuyor. Onun ellerinden çıkan her motif, bir hikâyeyi anlatıyor: annesinden öğrendiği desenler, çocukluk hatıraları, gençlik hayalleri ve yörük yaşamının izleri… Her düğüm bir hafıza, her renk bir duygu taşıyor.
Yüzyıllardır bölgedeki kadınlar tarafından duyguların, geleneklerin ve yaşam öykülerinin sessiz dili olarak kabul edilen Cengerli Kilimi, bu tescille birlikte daha geniş kitlelere tanıtılacak. Aynı zamanda yerel üretim korunacak, dokuma teknikleri belgelenerek yeni nesillere aktarılacak.
Coğrafi işaret tescili sayesinde Cengerli Kilimi, hem ekonomik bir değer kazanacak hem de kültürel miras olarak daha güçlü bir şekilde sahiplenilecek. Uzmanlar, bu tescilin yalnızca kilimi değil, köyün dokuma kültürünü ve kadın emeğini de görünür kıldığını vurguluyor.
Fedime teyze ise kilimlerinin artık Türkiye’nin mirası olarak tanınmasından büyük gurur duyduğunu belirtiyor: “Annemin öğrettiği gibi dokudum hep. Şimdi bu emeklerimizin kıymet gördüğünü bilmek içimi ısıtıyor.”
Cengerli Kilimi, yalnızca geçmişin bir yansıması değil; aynı zamanda geleceğe uzanan, yaşayan bir kültür dili olarak yoluna devam ediyor.
